Phonak
Icon đặt lịch khám
Đặt lịch khám
Icon gọi hotline
Gọi Hotline: 0902 367 071

Góc thông tin

QUAI BỊ VÀ MẤT THÍNH GIÁC

QUAI BỊ VÀ MẤT THÍNH GIÁC

Nhiễm trùng quai bị chỉ kéo dài trong một vài tuần, nhưng các tác động có thể kéo dài suốt đời đặc biệt là đối với thính giác của bạn. Nhiễm virus đã gia tăng gần đây với số trường hợp được báo cáo tăng từ hơn 1.000 trong năm 2015 lên hơn 6.000 vào năm 2016 và 2017. Một đợt bùng phát vào tháng 1 năm 2019 tại Tây Bắc Hoa Kỳ đã khiến các quan chức y tế công cộng hối thúc các bậc cha mẹ tiêm chủng cho con  vì có nhiều trẻ  em  bị bệnh siêu vi rất dễ lây lan.

QUAI BỊ LÀ GÌ ?

vac-xin MMR

    Vắc-xin MMR bảo vệ chống lại bệnh sởi,

    quai bị và rubella. Tất cả ba bệnh nhiễm trùng

    này có thể gây ra các biến chứng dẫn đến

    mất thính lực.

 

 

 

Quai bị, có tên từ một từ tiếng Anh cổ có nghĩa là "nhăn nhó", thuộc cùng một họ vi rút được biết là gây ra bệnh sởi và một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến.

Nó lây lan dễ dàng từ người này sang người khác qua nước bọt bị nhiễm bệnh, điển hình là khi một người ho hoặc hắt hơi. Thông thường một người phát bệnh phải mất khoảng  hai tuần sau khi tiếp xúc.

QUAI BỊ CÓ NHỮNG TRIỆU CHỨNG GÌ?

Quai bị có lẽ được biết đến nhiều nhất vì gây sưng đau tuyến nước bọt ở một hoặc cả hai bên của khuôn mặt. Các triệu chứng khác bao gồm:

  • Đau trong khi nhai và nuốt
  • Sốt
  • Đau đầu
  • Đau cơ
  • Yếu và mệt
  • Ăn không ngon
  • Có thể không có triệu chứng gì – nhưng vẫn gây biến chứng về sau.

CÓ CÁC BIẾN CHỨNG KHÁC KHÔNG?

Bên cạnh mất thính lực, quai bị có thể gây viêm và sưng các bộ phận khác của cơ thể, bao gồm tinh hoàn, tuyến tụy, buồng trứng và vú, não (viêm não), và  các màng và dịch xung quanh não và tủy sống (viêm màng não).

May mắn thay, hầu hết những biến chứng này rất hiếm. 

QUAI BỊ GÂY MẤT THÍNH LỰC NHƯ THẾ NÀO?

Chúng ta vẫn không biết chính xác bệnh quai bị gây tổn hại đến thính giác như thế nào. Một số chuyên gia nghĩ rằng nó có thể làm hỏng ốc tai, cấu trúc hình con ốc trong tai của bạn, nơi chứa stereocilia và vân mạch (stria vascularis). Stereocilia, -còn được gọi là tế bào long-  chuyển các rung động âm thanh thành các xung thần kinh để não giải thích là âm thanh. Vân mạch cung cấp máu cho tai trong. Các vị trí  dễ bị hư hỏng khác  là  thần kinh thính giác (auditory nerve) hoặc  các vùng  cầu não (brainstem regions).

Những người mất thính lực do quai bị hầu hết  có thể bị mất thính giác  thần kinh giác quan (sensorineural hearing loss). Mất thính giác hầu như luôn bị một tai - được gọi là mất thính giác một bên (unilateral hearing loss) hoặc điếc một bên (single-sided deafness). Thông thường,  mất thính giác này có thể hồi phục , nhưng nó có thể bị điếc nặng và vĩnh viễn , có nghĩa là  đứa trẻ mất hầu hết thính giác ở một bên tai.

Sởi và rubella cũng có thể gây mất thính giác thần kinh giác quan. Mặc dù thính giác bình thường không thể phục hồi,  vẫn có một số lựa chọn có thể cải thiện khả năng nghe và giao tiếp:

  •   MÁY NGHE (Hearing aids) có thể có lợi cho những người bị mất thính lực từ nhẹ đến trung bình. Chuyên gia chăm sóc sức khỏe thính giác có thể giúp bạn quyết định nhà sản xuất và mô hình máy trợ thính nào phù hợp nhất với ngân sách và lối sống của bạn.
  • CÁC THIẾT BỊ NGHE ĐƯỜNG XƯƠNG (Bone-anchored hearing devices)  có thể là một lựa chọn điều trị tốt cho những người bị điếc một bên. Thiết bị được phẫu thuật cấy ghép này chuyển âm thanh thành các rung động của hộp sọ, được nghe bằng tai  có thính giác bình thường .
  • ỐC TAI ĐIỆN TỬ (Cochlear implants) là một lựa chọn cho những người mất thính lực sâu. Thiết bị này truyền âm thanh đến một dãy điện cực được cấy ghép phẫu thuật , nó  bỏ qua ốc tai bị tổn thương và trực tiếp kích thích dây thần kinh thính giác.
  • NGÔN NGỮ DẤU HIỆU CỦA MỸ (American Sign Language =ASL) is a rich, vibrant language with its own syntax and grammar which uses hand gestures, body language and facial expressions. là một ngôn ngữ phong phú, đầy sức sống với cú pháp và ngữ pháp riêng sử dụng cử chỉ tay, ngôn ngữ cơ thể và nét mặt.
  • TÍN HIỆU NÓI (Cued speech) là một kiểu ngôn ngữ dấu hiệu sử dụng kết hợp cử động tai với hình dạng môi.

May mắn thay, mất thính lực liên quan đến quai bị  không phổ biến. Nghiên cứu chỉ ra rằng khoảng 1-4% những người bị quai bị bị mất thính lực, mặc dù tỷ lệ chính xác vẫn chưa được biết.

CÓ THỂ PHÒNG NGỪA QUAI BỊ KHÔNG?

Bảo vệ tốt nhất chống lại căn bệnh này là tiêm chủng.  Hãy trao đổi  với bác sĩ nhi khoa về lịch tiêm vắc-xin (vaccination schedules) cho con bạn cũng như các thành viên trưởng thành trong gia đình bạn chưa bị quai bị và chưa được tiêm vắc-xin hoặc cần tiêm nhắc lại.              

QUAI BỊ ĐƯỢC BIẾT ĐẾN NHƯ MỘT CĂN BỆNH CỦA TRẺ EM, VÌ VẬY CÁC BẬC CHA MẸ ĐƯỢC KHUYÊN NÊN CHỦNG NGỪA CHO CON CỦA HỌ CHỐNG LẠI CĂN BỆNH NÀY VÀO LÚC 12-15 THÁNG TUỔI, VỚI MỘT MŨI TIÊM NHẮC LẠI SAU 4 - 6 TUỔI VÀ MỘT LẦN NHẮC LẠI  NỮA TRONG NHỮNG NĂM THIẾU NIÊN.

Vắc-xin nói chung được tiêm ba lần: lần đầu khoảng trong ngày sinh nhật đầu tiên của trẻ, một lần nữa ở tuổi mẫu giáo, và cuối cùng ở trường trung học hoặc đại học. Lần tiêm nhắc lại cuối cùng đó rất quan trọng: Bằng chứng (Evidence) cho thấy những người đã tiêm vắc-xin quai bị từ hai lần trở xuống có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những người đã tiêm cả ba lần.

Vắc-xin quai bị thường được sử dụng cùng với ngừa sởi và rubella và được gọi là vắc-xin MMR (MMR vaccine), hoặc MMRV nếu có  ngừa thêm thủy đậu (thủy đậu). Các chuyên gia y tế tin rằng loại vắc-xin này cung cấp khoảng 80% khả năng miễn dịch lâu dài chống lại các căn bệnh này, tuy nhiên dịch vẫn bùng phát - chủ yếu do thiếu chủng ngừa.

Người lớn sinh trước năm 1957, chưa mắc bệnh quai bị, nên tham khảo ý kiến bác sĩ gia đình về việc chủng ngừa, đặc biệt là nếu họ làm việc trong môi trường có nguy cơ cao, chẳng hạn như bệnh viện hoặc trường học, hoặc gần  nơi bệnh quai bị đang bùng phát.

NẾU BẠN NGHI NGỜ BỊ MẤT THÍNH LỰC

Trong trường hợp hiếm hoi bạn hoặc một thành viên trong gia đình bạn bị mất thính lực sau quai bị, hãy sắp xếp một cuộc hẹn với chuyên gia chăm sóc sức khỏe thính giác càng sớm càng tốt. Hỏi bác sĩ gia đình của bạn để được giới thiệu hoặc tìm kiếm một chuyên gia thính giác có trình độ trong cộng đồng của bạn.

 

Nguồn : https://www.healthyhearing.com/report/52659-Mumps-and-hearing-loss

Người dịch : Thầy thuốc ưu tú

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Bích Thủy